Estetik Ameliyatlarda Hukuki İlişkinin Temeli

Tedavi amaçlı klasik tıbbi müdahalelerde hekim ile hasta arasındaki ilişki “vekalet sözleşmesi”ne dayanırken ve hekim iyileşme garantisi vermezken; salt estetik amaçlı yapılan operasyonlarda durum farklıdır. Yargıtay uygulamalarına göre, kişinin dış görünüşünü değiştirmeye yönelik operasyonlar (burun, göğüs estetiği vb.) “eser sözleşmesi” kapsamında değerlendirilir. Bu sözleşme türünde hekim, hastaya tıpkı bir eser ortaya çıkarır gibi belirli bir estetik “sonuç” taahhüt etmiş sayılır. İstenen estetik sonucun gerçekleşmemesi durumunda hekimin sorumluluğu daha ağırdır.

Malpraktis (Tıbbi Hata) ve Komplikasyon Ayrımı

Zararla sonuçlanan bir ameliyatın ardından estetik ameliyat tazminat davası açılabilmesi için olayın niteliğinin doğru belirlenmesi gerekir:

• Estetik Ameliyat Malpraktis: Hekimin mesleki bilgi, beceri veya özen eksikliği nedeniyle hastaya zarar vermesidir. Yanlış cerrahi teknik kullanılması, enfeksiyon risklerine karşı önlem alınmaması veya ameliyat öncesi hastanın riskler hakkında bilgilendirilmemesi (aydınlatılmış onam eksikliği) hukuken estetik malpraktis olarak kabul edilir.

• Komplikasyon: Hekimin tıp kurallarına tamamen uygun ve özenli davranmasına rağmen, tıp literatüründe var olan ve öngörülebilen risklerin gerçekleşmesidir. Hekim, hastayı önceden bu risklere karşı aydınlatmış ve komplikasyon anında doğru müdahaleyi yapmışsa kural olarak sorumlu tutulmaz.

Şikayet Yolları ve Dava Süreci

Mağduriyet yaşayan hastaların estetik ameliyat şikayet yollarına başvurmadan önce somut delillerini toplaması gerekir. Hastalar, maddi ve manevi zararlarının karşılanması talebiyle bir estetik operasyon davası açabilirler. Bu dava kapsamında talep edilebilecekler şunlardır:

• Maddi Tazminat: Ameliyat için ödenen ücretin iadesi, hastanın düzeltme (revizyon) operasyonları için yapacağı ek masraflar, yol ve ilaç giderleri ile iyileşme sürecinde çalışılamayan günlerden doğan kazanç kayıpları.

• Manevi Tazminat: Beklenen görünüme ulaşılamaması, bedensel bütünlüğün zedelenmesi ve yaşanan psikolojik çöküntü nedeniyle duyulan acı ve ıstırabın telafisi.

Görevli Mahkemeler ve Arabuluculuk

İşletilecek hukuki süreç estetik ameliyatın nerede yapıldığına göre değişiklik gösterir. Operasyon özel bir hastanede veya klinikte yapılmışsa, uyuşmazlık Tüketici Mahkemelerinde görülür ve dava açmadan önce “arabuluculuk” sürecine başvurmak kanuni bir zorunluluktur. Eğer operasyon bir devlet veya üniversite hastanesinde gerçekleşmişse, idareye karşı İdare Mahkemelerinde tam yargı davası açılması gerekir.

Sonuç

Estetik operasyonlardan doğan uyuşmazlıklar, hem tıbbi hem de hukuki anlamda oldukça karmaşık süreçlerdir. Delillerin (tıbbi kayıtlar, fotoğraflar, bilirkişi raporları) doğru toplanması ve değerlendirilmesi davanın seyrini doğrudan etkiler. Bu nedenle, hak kaybına uğramamak adına alanında uzman bir avukattan hukuki destek almak en doğru adımdır.

Yazar: Av. Efehan Mihai Erginer – İzmir Barosu Sicil No: 20373